Ի՞նչ է համավճարը․ Առողջության համընդհանուր ապահովագրություն

Տեղեկատվություն «Վարդանանց» բժշկական կենտրոն այցելուների համար

2026 թվականի հունվարի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում գործում է առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգը՝ սահմանված ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ընդունված «Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին» օրենքով։ Օրենքի և դրա հիման վրա ընդունված ՀՀ կառավարության որոշումների համաձայն՝ ապահովագրական փաթեթում ընդգրկված մի շարք ծառայությունների և դեղերի ծախսերը ապահովագրված անձը հատուցում է մասնակիորեն՝ համավճարի միջոցով։

Ստորև ներկայացված են գործող օրենսդրության դրույթների բնագիր (հայերեն) մեջբերումները՝ այն մասին, թե ինչ է համավճարը, ինչ հիմքով է այն գանձվում, և ինչպես է որոշվում դրա չափը։

1. Ի՞նչ է համավճարը

«համավճար՝ ապահովագրական փաթեթի շրջանակում տրամադրվող բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների կամ դեղերի համար սահմանված հատուցման առավելագույն չափի և դրանց գնի բացասական տարբերության չափով սույն օրենքով նախատեսված դեպքերում ապահովագրված անձի կողմից բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնողին կամ դեղատանը պարտադիր վճարման ենթակա գումար։»

«Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին» ՀՀ օրենք (ընդունված՝ 17.12.2025), հոդված 2, կետ 13։

2. Ինչ հիմքով է գանձվում համավճարը

2.1. Համավճար կիրառվում է միայն այն ծառայությունների և դեղերի համար, որոնք Կառավարության կողմից ուղղակիորեն ընդգրկված են հաստատված՝ համավճարով ցանկում. բժշկական հաստատությունը ինքնուրույն չի կարող որոշել՝ որ ծառայության դիմաց գանձել համավճար.

«Ապահովագրական հատուցման ենթակա բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունները ապահովագրված անձանց տրամադրվում են Լիազոր մարմնի կողմից հաստատված չափորոշիչներին, գործելակարգերին և ուղեցույցներին համապատասխան։ Ապահովագրական փաթեթը ձևավորելու, դրանում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու կարգը, դրանում ընդգրկված հատուցման ենթակա (այդ թվում՝ համավճարով) բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների, դեղերի (համընդհանուր անվանում) ցանկերը հաստատում է Կառավարությունը։»

«Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին» օրենք, հոդված 7, մաս 2։

2.2. Համավճարի կիրառման նպատակը ուղղակիորեն սահմանված է օրենքով.

«Ապահովագրական փաթեթի մեջ ընդգրկված բժշկական օգնության և սպասարկման առանձին ծառայությունների, դրանց մատուցման ժամանակ առանձին դեղերի տրամադրման, հետազոտությունների անցկացման, սննդով, կացարանով ապահովման համար սահմանվում է մասնակի հատուցում՝ համավճարի կիրառմամբ, որը նպատակ ունի՝ 1) հատուցելու ապահովագրական հատուցման չափերի և բժշկական օգնության և սպասարկման տվյալ ծառայության համար հաշվարկված ծախսերի տարբերությունը. 2) զսպելու բժշկական օգնության և սպասարկման առանձին ծառայությունների անհարկի սպառման ծավալները։»

Հոդված 8, մաս 2։

2.3. Դեղերի համար համավճարի հիմքը դեղի գնի՝ սահմանված առավելագույն հատուցման չափը գերազանցելն է.

«Սահմանված առավելագույն հատուցման չափը գերազանցող տարբերությունը, որը չի գերազանցում սահմանված առավելագույն հատուցման չափի մինչև հիսուն տոկոսը, որպես համավճար, վճարում է ապահովագրված անձը սեփական կամ այլ միջոցների հաշվին։ Սահմանված առավելագույն հատուցման չափի կրկնակին գերազանցող հատուցման գին ունեցող դեղը ենթակա չէ ընդգրկման հատուցվող դեղերի ցանկում հաշվարկման համար։»

Հոդված 10, մաս 4։

3. Ինչպես է որոշվում համավճարի չափը

«Բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների ծախսերի ապահովագրական հատուցման կարգը հաստատում է Կառավարությունը։»

Հոդված 8, մաս 3։

«Բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների ծախսերի դիմաց ապահովագրական հատուցման և համավճարների չափերը սահմանում է Հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհուրդը (այսուհետ՝ հոգաբարձուների խորհուրդ)՝ Կառավարության հաստատած մեթոդաբանության հիման վրա հաշվարկված ծառայության գնին կամ ծախսերի նորմատիվին համապատասխան։»

Հոդված 8, մաս 4։

«Բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների համար սահմանված համավճարների՝ սույն հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված չափերը չեն կարող գերազանցել բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների գնի կրկնակին։»

Հոդված 8, մաս 5 (համավճարի առավելագույն սահմանաչափը)։

«Համավճարի չափը, ապահովագրական հատուցման ենթակա ծախսերը կիրարկումից առնվազն մեկ ամիս առաջ Հիմնադրամի կողմից պարտադիր հրապարակման ենթակա են Հիմնադրամի պաշտոնական կայքէջում։»

Հոդված 8, մաս 6 (գործող չափերի պարտադիր հրապարակում)։

Դեղերի համավճարի ու հատուցման չափերը որոշվում են նույն սկզբունքով.

«Դեղերի հատուցման գները և հատուցման առավելագույն չափերը սահմանում է հոգաբարձուների խորհուրդը՝ Կառավարության հաստատած մեթոդաբանության հիման վրա։ Ապահովագրական հատուցման ենթակա դեղի համար հատուցումը տրամադրվում է դեղի համար հաշվարկված հատուցման գնի չափով, սակայն ոչ ավելի, քան տվյալ դեղի համար «Դեղերի մասին» օրենքի համաձայն սահմանված հատուցման առավելագույն չափը։»

Հոդված 10, մասեր 2–3։

4. Իրավական ակտերի պաշտոնական տեքստեր

• «Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին» ՀՀ օրենք (ընդունված՝ 17.12.2025) — https://www.arlis.am/hy/acts/218650
• ՀՀ կառավարության որոշում՝ ապահովագրական փաթեթի ձևավորման և համավճարով ծառայությունների ու դեղերի ցանկերի մասին — https://www.arlis.am/hy/acts/219067
• ՀՀ կառավարության որոշում՝ բժշկական օգնության և սպասարկման ծախսերի ապահովագրական հատուցման կարգի մասին — https://www.arlis.am/hy/acts/219009
• ՀՀ կառավարության որոշում՝ հատուցման և համավճարների հաշվարկման մեթոդաբանության հաստատման մասին — https://www.arlis.am/hy/acts/219006
• ՀՀ կառավարության որոշում՝ դեղերի ծախսերի ապահովագրական հատուցման կարգի մասին — https://www.arlis.am/hy/acts/219136

5. Որտե՞ղ ճշտել կոնկրետ ծառայության համավճարի ճշգրիտ չափը

Կոնկրետ գումարները (առանձին՝ յուրաքանչյուր ծառայության և դեղի համար) սահմանում է Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհուրդը և հրապարակում Հիմնադրամի պաշտոնական կայքէջում՝ նշելով նաև գործողության ամսաթիվը.

• Հիմնադրամի ծառայությունների և դեղորայքի կատալոգ (որոնում՝ ըստ ծառայության անվանման) — https://www.uhif.am/am/services

Անհրաժեշտ ծառայության համավճարի չափը կարող եք ճշտել նաև «ԱՐՄԵԴ» հավելվածում, Հիմնադրամի կոնտակտ կենտրոնի 8866 հեռախոսահամարով կամ [email protected] էլ. հասցեով։

Եթե հաստատության աշխատակիցները Ձեզանից պահանջում են վճարել Հիմնադրամի կողմից հրապարակված չափը գերազանցող համավճար, կամ պահանջում են վճարում այնպիսի ծառայության դիմաց, որն ամբողջությամբ ընդգրկված է ապահովագրական փաթեթում՝ առանց համավճարի, խնդրում ենք դիմել «Վարդանանց» բժշկական կենտրոնի ադմինիստրացիա կամ Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամ։

Սույն նյութը կրում է տեղեկատվական բնույթ և չի փոխարինում գործող օրենսդրության պաշտոնական տեքստը։ Արդի տեքստը՝ www.arlis.am կայքում։